Mao Zedong
Przeciwko kultowi książki
Linki:1. BRAK BADANIA, BRAK PRAWA DO WYPOWIADANIA SIĘ
Jeżeli nie zbadałeś danego problemu, zostaniesz pozbawiony prawa do wypowiadania się na jego temat. Czy to nie jest zbyt surowe? Ani trochę. Jeżeli nie zgłębiłeś problemu, jeżeli nie zagłębiłeś się w obecne fakty i przeszłą historię, jeżeli nie wiesz nic o elementach zasadniczych danego problemu, cokolwiek powiesz na jego temat niewątpliwie będzie nonsensem. Wygadywanie bzdur nie rozwiązuje żadnych problemów – wszyscy to wiedzą – a więc dlaczego pozbawienie cię prawa do wypowiedzi w takiej sytuacji miałoby być niesprawiedliwością? Mamy wielu towarzyszy, których oczy zawsze są zamknięte i zawsze wygadują bzdury. Dla komunisty coś takiego jest haniebne. Jakże komunista może trzymać oczy zamknięte i wygadywać bzdury?
TO NIE PRZEJDZIE!
TO NIE PRZEJDZIE!
Musisz badać tematy, musisz prowadzić dochodzenie!
NIE MOŻESZ WYGADYWAĆ BZDUR!
2. ZBADAĆ PROBLEM OZNACZA ROZWIĄZAĆ PROBLEM
Nie możesz rozwiązać problemu? Cóż – weź się do roboty zbadaj teraźniejsze fakty i przeszłą historię. Jeżeli wystarczająco dokładnie zbadasz problem, będziesz wiedzieć, jak go rozwiązać. Wnioski osiąga się jedynie po dokonaniu badania, a nie przed. Tylko matoł mózg sobie łamie, lub grupa matołów sobie łamie mózgi „poszukiwaniem rozwiązania” lub „rozwijaniem pomysłów” bez dokonania żadnego badania. Należy podkreślić, że coś takiego nie może doprowadzić do żadnego skutecznego rozwiązania ani żadnego dobrego pomysłu. Innymi słowy, ktoś, kto tak postępuje, nieuchronnie znajdzie niewłaściwe rozwiązania i niewłaściwe pomysły.
Nie brakuje towarzyszy, którzy wykonują pracę badawczą. Nie brakuje również przywódców partyzanckich i kadr, które dopiero co przyjęły swoje stanowiska i które lubią wygłaszać polityczne oświadczenia, gdy tylko dotrą na miejsce. Które lubią chodzić w te i wewte, krytykując to i potępiając tamto, kiedy same dopiero co zobaczyły dany problem powierzchownie, jedynie dostrzegły pomniejsze szczegóły. Taka czysto subiektywna bezsensowna gadanina jest w prawdzie odrażająca. Ci ludzie nieuchronnie stworzą bałagan, stracą zaufanie mas ludowych i pozostaną niezdolni do rozwiązania jakichkolwiek problemów.
Wielu ludzi na pozycjach dowodzenia, kiedy napotka trudny problem, jedynie wzdycha i nie daje rady go rozwiązać. Tracą cierpliwość i proszą, by przenieść ich na inną pozycję. Mówią, że „nie posiadają umiejętności, by wykonać tę pracę”; To są słowa tchórza. Po prostu zacznij chodzić na swoich własnych obu nogach, przejdź się w kółko po każdym kącie rejonu pod twoją jurysdykcją i „zbadaj wszystko”, tak, jak zrobił to Konfucjusz. Wtedy będziesz w stanie rozwiązać problemy, nieważne, jak niewielkie są twoje umiejętności; ponieważ twoja głowa może być pusta kiedy wyjdziesz za drzwi, lecz kiedy powrócisz, nie będzie już pusta – będzie posiadać wszelkiego rodzaju materiały potrzebne, by stworzyć rozwiązanie problemów. W ten sposób rozwiązuje się problemy. Czy musisz wyjść za drzwi? Niekoniecznie. Możesz wezwać spotkanie ludzi zaznajomionych z daną sytuacją, by pomogli ci odnaleźć źródło tego, co nazywasz trudnym problemem.
Badanie można przyrównać do wielu miesięcy ciąży, a rozwiązanie do porodu. Zbadanie problemu w rzeczy samej oznacza rozwiązanie problemu.
3. PRZECIWKO KULTOWI KSIĄŻKI
Cokolwiek napisano w książce, musi być prawdą – taka jest mentalność kulturowo zacofanych chińskich chłopów. Co dziwne, wewnątrz samej partii komunistycznej są również ludzie, którzy w dyskusjach zawsze mówią: „Pokaż mi, gdzie to jest napisane w książce”. Kiedy mówimy, że jakaś dyrektywa wyższego organu dowództwa jest poprawna, to nie po prostu dlatego, że pochodzi z wyższego organu dowództwa, lecz dlatego, że jej zawartość jest zgodna z obiektywnymi i subiektywnymi warunkami walki i jest w stanie sprostać jej wymaganiom. Niewłaściwe jest przyjmowanie formalistycznej postawy i ślepe wprowadzanie dyrektyw bez przedyskutowania i przebadania ich w świetle konkretnych warunków. To właśnie szkody dokonywane przez ten formalizm sprawiają, że linia i taktyki partyjne nie zakorzeniają się głębiej wśród mas ludowych. Wykonywanie dyrektyw wyższych organów na ślepo i bez żadnej dyskusji w rzeczywistości oznacza nie wykonywanie dyrektyw, a bardzo zręczny sposób sprzeciwiania się im, lub sabotowania ich.
Studiowanie nauk społecznych jedynie z książek jest również ekstremalnie niebezpieczne i może nawet doprowadzić na ścieżkę kontrrewolucji. Przejrzystym tego dowodem jest to, że całe sekcje chińskich komunistów, które w swoich studiach nauk społecznych ograniczyły się wyłącznie do książek, stały się kontrrewolucyjne. Kiedy mówimy, że Marksizm jest słuszny, z pewnością nie oznacza to, że Marks był „prorokiem”. Mamy na myśli, że jego teoria została udowodnione przez naszą praktykę i naszą walkę za słuszną. Potrzebujemy Marksizmu w naszej walce. W naszej akceptacji jego teorii nie ma takiego formalizmu, ani żadnego mistycznego pojęcia „proroctwa”. Wielu, którzy czytali Marksistowskie książki, zostało renegatami, podczas gdy niepiśmienni robotnicy często rozumieją Marksizm bardzo dobrze. Oczywiście, że musimy studiować Marksistowskie książki, lecz ta nauka musi być zintegrowana z rzeczywistymi warunkami naszego kraju. Potrzebujemy książek, lecz musimy przezwyciężyć kult książki, który jest oderwany od rzeczywistej sytuacji.
Jak możemy przezwyciężyć kult książki? Jedynym sposobem jest badanie rzeczywistej sytuacji.
4. Bez badania rzeczywistej sytuacji nieuchronnie przeprowadzimy idealistyczną ocenę sił klasowych i idealistyczne kierowanie pracą, co zaowocuje oportunizmem albo puczyzmem
Czy wątpisz w te wnioski? Fakty zmuszą cię, do zaakceptowania ich. Po prostu spróbuj ocenić sytuację polityczną lub kierować walką bez dokonania żadnego badania i sam zobaczysz, czy to doprowadzi do idealizmu i oportunistycznych lub puczystowskich błędów. Z pewnością doprowadzi. Nie z powodu porażki w sporządzeniu wystarczająco ostrożnych planów przed podjęciem działania, lecz z powodu porażki w ostrożnym przebadaniu rzeczywistej sytuacji społecznej przed sporządzeniem planów. To często dzieje się w jednostkach naszej czerwonej armii partyzanckiej. Oficerowie typu Li Kuei dokonują kar za wykroczenia nie biorąc pod uwagę kto i dlaczego ich dokonał. W rezultacie wielu czuje się potraktowanych niesprawiedliwie, pojawia się wiele kłótni, a liderzy tracą cały prestiż. Czyż coś takiego nie dzieje się często w Armii Czerwonej?
Musimy najpierw pozbyć się idealizmu i zabezpieczyć przed oportunistycznymi i puczystowskimi błędami, zanim będziemy w stanie odnieść sukces w zdobyciu poparcia mas ludowych i w pokonaniu wroga. Jedynym sposobem pozbycia się idealizmu jest dokonanie wysiłku w celu badania rzeczywistej sytuacji.
5. Celem społecznego i gospodarczego badania jest osiągnięcie prawidłowej oceny sił klasowych i sformułowanie odpowiednich taktyk dla walki
To jest naszą odpowiedzią na pytanie: Dlaczego musimy badać społeczne i gospodarcze warunki?
Przedmiotem naszych badań są wszystkie klasy społeczne, a nie fragmentaryczne społeczne zjawiska. Ostatnio towarzysze w czwartej armii chińskiej armii czerwonej poświęcali wiele uwagi na pracę badawczą, lecz wielu z nich używało ku temu błędnej metody. Rezultaty ich badań są więc tak trywialne jak rachunki kupca, przypominają dziwne opowieści, które słyszy wioskowy głupek gdy udaje się do miasta lub przypominają odległy widok ludnego miasta widzianego ze szczytu góry. Taki rodzaj badania jest nieprzydatny i nie może pomóc nam osiągnąć naszego celu. Naszym głównym celem jest uczyć się o politycznej i gospodarczej sytuacji różnych klas społecznych. Rezultatem naszego badania powinien być obraz obecnej sytuacji każdej z klas, wzloty i upadki jej rozwoju. Dla przykładu, kiedy badamy skład chłopstwa, nie tylko musimy znać liczbę chłopów posiadających ziemię, lecz i tych którzy dorabiają na cudzej ziemi i chłopów najemców. Nie możemy poznać chłopów jedynie pod względem tego jak uporządkowani są pod względem stosunków najmu i wynajmu, ale musimy poznać liczbę bogatych, średnich i biednych chłopów, którzy przynależą do osobnych klas i warstw. Kiedy badamy skład kupców, nie możemy poznać jedynie liczby kupców w danym sektorze handlu, np. w handlu zbożem, ubraniami, leczniczymi ziołami itd., lecz musimy poznać liczbę drobnych kupców, średnich i wielkich kupców. Nie możemy badać tylko stanu każdego sektora handlu, lecz klasowe stosunki wewnątrz tychże sektorów. Musimy badać nie tylko stosunki pomiędzy różnymi sektorami handlu, a stosunki pomiędzy różnymi klasami. Naszą główną metodą badania powinno być rozróżnienie klas społecznych tak, aby zrozumieć ich współzależności i uzyskać prawidłową ocenę klasowych sił, a następnie sformułować prawidłowe taktyki dla walki, definiując które klasy stanowią główną siłę w walce rewolucyjnej, które klasy można pozyskać jako sojuszników, a które należy pokonać. To jest naszym jedynym celem.
KTÓRE KLASY SPOŁECZNE WYMAGAJĄ BADANIA?
SĄ TO:
PROLETARIAT PRZEMYSŁOWY
RZEMIEŚLNICY
ROBOTNICY ROLNI
BIEDNI CHŁOPI
MIEJSKA BIEDOTA
LUMPEN-PROLETARIAT
RZEMIEŚLNICY-MISTRZOWIE
MALI KUPCY
ŚREDNI CHŁOPI
BOGACI CHŁOPI
FEUDAŁOWIE
BURŻUAZJA HANDLOWA
BURŻUAZJA PRZEMYSŁOWA
Nasze badania powinny skupiać się na stanie wszystkich tych klas i warstw. W miejscach, w których teraz pracujemy, brakuje jedynie proletariatu przemysłowego i burżuazji przemysłowej, lecz ciągle spotykamy inne warstwy. Nasze taktyki walki muszą być taktykami związanymi ze wszystkimi tymi klasami i warstwami.
Kolejnym poważnym niedociągnięciem naszych przeszłych badań był nacisk na badanie wsi i zaniedbanie badania miast, a więc wielu towarzyszy miało bardzo niejasne stanowisko wobec taktyk dotyczących miejskiej biedoty i burżuazji handlowej. Rozwój walki umożliwił nam opuszczenie gór i zejście na równiny. Zeszliśmy fizycznie, ale mentalnie wciąż jesteśmy w górach. Musimy zrozumieć miasta równie dobrze co wieś, jeżeli chcemy sprostać wymaganiom walki rewolucyjnej.
6. Zwycięstwo rewolucyjnej walki będzie zależało od poziomu zrozumienia chińskich warunków przez chińskich towarzyszy
Celem naszej walki jest osiągnięcie socjalizmu z demokracją jako etapem przejściowym. W tym zadaniu pierwszym krokiem jest ukończenie demokratycznej rewolucji poprzez zdobycie poparcia większości klasy robotniczej i wzniecenie mas chłopskich i miejskiej biedoty w celu obalenia klasy feudałów, imperializmu i reżimu Kuomintangu. Następnym krokiem jest przeprowadzenie rewolucji socjalistycznej, która będzie kontynuacją naszej walki. Wykonanie tego wielkiego rewolucyjnego zadania nie jest łatwą ani prostą sprawą i będzie zależało w całości od wypracowania prawidłowych i silnych taktyk ze strony partii proletariackiej. Jeżeli taktyki naszej walki będą złe, słabe lub wahające się, rewolucja z pewnością poniesie tymczasową klęskę. Należy pamiętać, że burżuazyjne partie również ciągle dyskutują na temat taktyk swojej walki. Dyskutują o tym, jak rozpowszechniać wpływy reformistyczne pośród klasy robotniczej tak, aby ją otumanić i zniechęcić do przywództwa partii komunistycznej. Jak umożliwić bogatym chłopom pokonanie powstań biednych chłopów. Jak zorganizować gangsterów, aby przeciwdziałali oni walkom rewolucyjnym. W sytuacji, w której walka klasowa staje się coraz ostrzejsza i coraz bliższa, aby zwyciężyć proletariat musi polegać wyłącznie na prawidłowych i silnych taktykach swojej własnej partii, partii komunistycznej. Prawidłowe i silne taktyki walki partii komunistycznej nie mogą pod żadnym pozorem zostać sformułowane przez kilku siedzących w biurze; te taktyki powstają w trakcie masowej walki, to znaczy przez rzeczywiste doświadczenie. A więc musimy wciąż badać społeczne warunki i dokonywać praktycznych badań. Ci towarzysze, którzy są nieelastyczni, konserwatywni, formalistyczni i bezpodstawnie optymistyczni myślą, że obecne taktyki naszej walki są idealne. Że „księga dokumentów” szóstego narodowego kongresu gwarantuje trwałe zwycięstwo, oraz, że zwycięstwo zawsze może być zagwarantowane poprzez obstawanie przy ustalonych metodach. Te idee są całkowicie nieprawidłowe i nie mają nic wspólnego z ideą, według której zadaniem komunistów jest stworzyć nowe przychylne sytuacje poprzez walkę; reprezentują one linię całkowicie konserwatywną. Dopóki to zrozumienie nie zostanie całkowicie zdyskredytowane, ta linia spowoduje wiele porażek rewolucji i przyniesie wiele cierpienia również tym towarzyszom, którzy przy niej obstają. Istnieje oczywiście trochę towarzyszy w naszej Armii Czerwonej, którzy są zadowoleni pozostawieniem tych kwestii tam, gdzie są. Którzy nie szukają dogłębnego zrozumienia czegokolwiek i pozostają bezpodstawnie optymistyczni. Szerzą oni błędne pojęcie, że taka postawa jest postawą proletariacką. Jedzą do syta i przesiadują w swoich biurach przysypiając i nigdy nie stawiają nawet kroku poza biuro, aby wejść pomiędzy masy i badać. Kiedy otwierają usta, ich banały doprowadzają ludzi do obrzydzenia. Aby przebudzić tych towarzyszy, musimy podnieść nasze głosy i wykrzyczeć do nich:
ZMIEŃCIE SWOJE KONSERWATYWNE IDEE BEZ ZWŁOKI!
Zamieńcie je na postępowe i bojowe idee Komunistyczne!
WEJDŹCIE DO WALKI!
Wejdźcie pośród masy i zacznijcie badać fakty!
7. TECHNIKA BADANIA
1. Odbywajcie spotkania badawcze i dokonujcie badań poprzez dyskusje
To jedyny sposób, aby zbliżyć się do prawdy. Jedyny sposób, aby wyciągnąć wnioski. Łatwo jest popełnić błędy, jeżeli nie odbywa się tych spotkań w celu badania poprzez dyskusję, a jedynie opiera się na jednostkach, które opowiadają o swoim doświadczeniu. Nie da się wyciągnąć prawidłowych wniosków na takich spotkaniach, jeżeli zadaje się pytania swobodnie, zamiast podnosić kwestie kluczowe do dyskusji.
2. Jacy ludzie powinni uczestniczyć w spotkaniach badawczych?
To powinni być ludzie dobrze rozeznani ze społecznymi i gospodarczymi warunkami. Jeśli chodzi o wiek, najlepsi są starsi ludzie, ponieważ są bogaci w doświadczenia i nie tylko wiedzą o tym, co się dzieje, ale rozumieją tych wydarzeń przyczyny i skutki. Młodzi ludzie doświadczeni w walce również muszą być wliczeni, ponieważ mają postępowe idee i są spostrzegawczy. Jeśli chodzi o zawody – powinni być robotnicy, chłopi, kupcy, intelektualiści i czasami żołnierze, a może nawet włóczędzy. Naturalnie, jeżeli bada się temat, z którym dana osoba nie ma nic wspólnego, nie musi ona być obecna. Dla przykładu – robotnicy, chłopi i studenci nie muszą być obecni, kiedy badany jest handel.
3. Co jest lepsze: małe spotkanie badawcze, czy duże?
To zależy od umiejętności przewodniczącego w prowadzeniu spotkań. Jeśli jest w tym dobry, można wezwać tuzin, a nawet dwudziestu ludzi naraz. Duże spotkanie ma swoje plusy: z odpowiedzi można uzyskać w miarę dokładne statystyki (na przykład, jeżeli próbujemy ustalić procent biednych chłopów pośród chłopskiej populacji) oraz w miarę poprawne wnioski (na przykład, jeżeli próbujemy ustalić czy redystrybucja ziemi powinna zostać przeprowadzona równo, czy nierówno). Takie spotkanie ma również swoje minusy; jeżeli nie jesteście doświadczeni w prowadzeniu spotkań, będzie wam ciężko utrzymać porządek. A więc ilość ludzi na spotkaniu powinna zależeć od kompetencji przewodniczącego. Pomimo tego minimum powinny stanowić trzy osoby – inaczej uzyskane informacje będą zbyt ograniczone, by odzwierciedlały rzeczywistość.
4. PRZYGOTUJCIE SZCZEGÓŁOWY PLAN BADANIA
Szczegółowy plan powinien zostać przygotowany przed spotkaniem, a badający powinien zadawać pytania zgodnie z planem. Kwestie niejasne i stwarzające wątpliwości powinny podlegać dyskusji. Szczegółowy plan powinien zawierać główne tematy, mniejsze tematy i szczegółowe kwestie. Dla przykładu, jeżeli handel jest głównym tematem, może mieć pomniejsze tematy, takie jak tkaniny, zboże, inne przedmioty codziennego użytku i zioła lecznicze; i znów, jeżeli pomniejszym tematem są tkaniny, szczegółowymi kwestiami powinny być: perkale, jedwabie, satyny.
5. OSOBISTE UCZESTNICTWO
Każdy, kto ponosi odpowiedzialność za kierowanie — od przewodniczącego rządu gminy po przewodniczącego rządu centralnego, od dowódcy oddziału po naczelnego dowódcę, od sekretarza komórki Partyjnej po sekretarza generalnego — musi osobiście prowadzić badania w sprawie konkretnych warunków społecznych i gospodarczych, a nie polegać wyłącznie na raportach. Dokonywanie badania i czytanie raportów to dwie zupełnie różne sprawy.
6. BADAJ GŁĘBOKO
Każdy, kto jest nowy w pracy badawczej, powinien przeprowadzić jedno lub dwa głębokie badania, aby osiągnąć pełną wiedzę na temat danego miejsca (na przykład wioski lub miasta) lub konkretnego problemu (np. problemu zboża lub waluty). Głębokie badanie danego miejsca lub problemu sprawi, że dalsze badanie innych miejsc lub problemów będzie łatwiejsze.
7. RÓB WŁASNE NOTATKI
Dokonujący badania nie powinien jedynie przewodzić spotkaniu badawczemu i prowadzić uczestników, lecz powinien sporządzać własne notatki i samemu zapisywać rezultaty. Wymaganie, aby zrobili to inni, jest nieodpowiednie.
Dodatkowe informacje
W latach 20 i 30 Chińska Partia Komunistyczna zmagała się z wieloma problemami. Jednym z nich byli tak zwani „dogmatycy”, próbujący powtórzyć rewolucję bolszewicką w Chinach, nie zwracając uwagi na to, że warunki w Chinach są znacznie inne. Mao wyszedł naprzeciw tym dogmatykom, krytykująć kult książek, krytykując chowanie swojej pomylonej praktyki za słowem pisanym traktowanym niczym pismo święte. Najważniejszą lekcję można podsumować w następujący sposób - jeżeli nie poznamy danej sytuacji, jeżeli nie zagłębimy się w jej szczegóły, jeżeli będziemy polegali tylko na opowieściach, plotkach, i dawnych tekstach pisanych w innych warunkach, nieuchronnie będziemy wygadywali bzdury i popełniali błędy.